Türkiye’de özellikle evlilik öncesinde düzenlenen mehir senetleri, boşanma sonrasında eşler arasında ciddi uyuşmazlıklara neden olabiliyor. Evlilik sırasında kadına verilmesi taahhüt edilen altın, para veya taşınmazların hukuki geçerliliği ise toplumda yeterince bilinmiyor. Pek çok kişi mehir senedinin yalnızca dinî bir gelenekten ibaret olduğunu düşünürken, Yargıtay kararları bu belgelerin belirli şartlarla hukuken bağlayıcı olabileceğini ortaya koyuyor.
İstanbul’un Şişli ilçesinde avukatlık faaliyetini sürdüren Avukat Tolga Çelik ile mehir senedinin Türk hukukundaki yerini, boşanma sırasında mehir alacağının nasıl talep edilebileceğini ve Yargıtay’ın 2026 tarihli kararlarını konuştuk.
Mehir Senedi Yalnızca Dinî Bir Belge Değildir
Haber Karesi: Tolga Bey, öncelikle en çok merak edilen soruyla başlayalım. Mehir senedi nedir ve Türk hukukunda gerçekten geçerli midir?
Av. Tolga Çelik: Mehir, evlenme nedeniyle genellikle erkek tarafından kadına verilmesi kararlaştırılan altın, para, eşya veya ekonomik değeri bulunan başka bir malvarlığı unsurudur. Toplumda çoğunlukla dinî nikâhla ilişkilendirilse de hukuki açıdan yalnızca dinî bir uygulama olarak değerlendirilmesi doğru değil.
Türk Medeni Kanunu’nda mehir adıyla özel bir düzenleme bulunmuyor. Ancak bu durum, mehir senetlerinin hukuken geçersiz olduğu anlamına gelmiyor. Yargıtay, şartları bulunan mehir taahhütlerini Türk Borçlar Kanunu’nun bağışlamaya ilişkin hükümleri kapsamında değerlendiriyor.
Örneğin evlilik sırasında erkek, eşine 200 gram altın vermeyi yazılı olarak taahhüt etmişse bu taahhüt hukuki sonuç doğurabilir. Burada belirleyici olan belgenin mehir senedi olarak adlandırılması değil; içeriği, tarafların iradesi, imzalar ve kanunun aradığı geçerlilik şartlarıdır.
Noterde Düzenlenmeyen Mehir Senedi Geçersiz mi?
Haber Karesi: Mehir senetleri çoğu zaman aile büyüklerinin veya imamın huzurunda hazırlanıyor. Noterde düzenlenmeyen bir mehir senedi mahkemede geçerli olabilir mi?
Av. Tolga Çelik: Evet, olabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 288. maddesine göre bağışlama sözü vermenin geçerliliği kural olarak yazılı şekle bağlıdır. Bu nedenle altın, para veya taşınır eşya verilmesine ilişkin mehir taahhüdünün geçerli olabilmesi için mutlaka noter huzurunda düzenlenmesi gerekmiyor.
Ancak yazılı belgenin borç altına giren kişinin imzasını taşıması gerekiyor. Ayrıca taahhüt edilen altının miktarı, ayarı ve ödeme zamanı gibi hususların açık olması sonradan ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar açısından önem taşıyor.
Burada bir istisna var. Mehir olarak ev, arsa veya başka bir taşınmazın bağışlanması vaat edilmişse yalnızca taraflar arasında imzalanan bir kâğıt yeterli olmayabilir. Çünkü taşınmaz bağışlama sözü, kanun gereği resmî şekle tabidir.
Boşanmada 200 Gram Altın İstenebilir
Haber Karesi: Örneğin evlenirken eşine 200 gram altın vereceğini yazılı olarak taahhüt eden kişi, boşanma sırasında ‘Bu sadece bir gelenekti, ödeme yapmayacağım’ derse ne olur?
Av. Tolga Çelik: Geçerli bir mehir taahhüdü varsa kişinin sonradan yalnızca gelenek olduğunu ileri sürmesi, üstlendiği borcu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Özellikle burada mehir senedinde yer alan ödeme şartına bakılması gerekiyor. Mehir, evlilik sırasında hemen verilmek üzere kararlaştırılmış olabileceği gibi boşanma veya ölüm gibi ileride gerçekleşecek bir olaya da bağlanmış olabilir.
Örneğin senette boşanma hâlinde 200 gram altın verileceği açıkça düzenlenmişse, bu şartın gerçekleşmesiyle alacak talep edilebilir hâle gelebilir. Ancak ödeme yapıldığının, borcun sona erdiğinin veya kanunda öngörülen başka bir hukuki durumun bulunduğunun ispatlanması hâlinde sonuç değişebilir.
Dolayısıyla mehir senetleri konusunda her belgeyi aynı şekilde değerlendirmek mümkün değil. Özellikle senedin hangi tarihte düzenlendiği, hangi şartları içerdiği ve ödeme yapılıp yapılmadığı belirleyici.
Yargıtay’ın 2026 Tarihli Mehir Kararı Neyi Değiştirdi?
Haber Karesi: Yargıtay’ın 2026 yılında mehir senetleriyle ilgili önemli kararlar verdiğini görüyoruz. Bu kararlardan biri neyi ortaya koyuyor?
Av. Tolga Çelik: Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 9 Nisan 2026 tarihli, 2025/9231 Esas ve 2026/3883 Karar sayılı ilamı özellikle dikkat çekici.
Uyuşmazlıkta taraflar arasında düzenlenen mehir senedinde ziynet eşyaları ve 250 bin İsveç kronuna ilişkin bir düzenleme bulunuyordu. Senette, boşanma veya ayrılık hâlinde ödemenin o tarihteki ekonomik değer üzerinden yapılacağı kararlaştırılmıştı.
Ancak Bölge Adliye Mahkemesi farklı bir değerleme yöntemiyle karar verdi. Yargıtay ise tarafların sözleşmede belirlediği değerleme tarihinin dikkate alınması gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Bu kararın önemli sonucu şu: Geçerli bir mehir sözleşmesinde taraflar ödemenin hangi tarihteki değer üzerinden yapılacağını açıkça kararlaştırmışsa mahkeme bu hükmü göz ardı edemez. Özellikle altın ve döviz değerlerinin değiştiği dönemlerde bu ayrım, alacak miktarının belirlenmesinde ciddi önem taşıyabilir.
Mehir Senedinde Yazılı Altınların Verildiğini Kim İspatlayacak?
Haber Karesi: Mehir davalarında karşılaşılan bir başka sorun da altınların teslim edilip edilmediği. Erkek altınları verdiğini, kadın ise hiç almadığını söylüyorsa mahkeme nasıl karar veriyor?
Av. Tolga Çelik: Mehir alacağı davalarında en önemli konulardan biri ispat yükü. Senette altınların verilmesinin taahhüt edilmesi ile altınların gerçekten teslim edilmiş olması farklı hukuki durumlardır.
Örneğin erkek tarafından imzalanan senette 150 gram altın verileceği yazıyorsa, bu belge bir borç taahhüdünü ortaya koyabilir. Erkek daha sonra altınların teslim edildiğini savunuyorsa, ödeme savunmasını hukuka uygun delillerle ispatlaması gerekir.
Ancak senette altınların teslim alındığına ilişkin açık bir beyan bulunması, uyuşmazlığın hukuki niteliğini değiştirebilir. Böyle durumlarda belgenin içeriği ve imzaların hangi sıfatla atıldığı önem kazanıyor.
Yargıtay’ın yaklaşımı da yalnızca senedin varlığıyla yetinilmemesi, tarafların ödeme ve teslim iddialarının dosyadaki delillerle birlikte değerlendirilmesi yönünde.
Kayınpeder Mehir Senedini İmzalamışsa Altınlardan Sorumlu Olur mu?
Haber Karesi: Bazı mehir senetlerini damadın babası veya annesi de imzalıyor. Boşanma sonrasında altınlar kayınpederden ya da kayınvalideden istenebilir mi?
Av. Tolga Çelik: Bu konuda önemli bir ayrım var. Bir kişinin mehir senedini imzalaması, her durumda o kişinin borçlu olduğu anlamına gelmiyor. İmzanın hangi sıfatla atıldığına bakılması gerekiyor.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18 Mart 2025 tarihli, 2024/1001 Esas ve 2025/1699 Karar sayılı ilamında bu husus açık biçimde değerlendirildi.
Somut olayda mehir senedinde erkeğin anne ve babasının da imzası bulunuyordu. Ancak bu kişiler belgeyi borç üstlenen sıfatıyla değil, tanık olarak imzalamıştı. Yargıtay, yalnızca tanık sıfatıyla imza atan anne ve babanın mehir borcundan sorumlu tutulamayacağı yönündeki kararı onadı.
Dolayısıyla kayınpederin veya kayınvalidenin sorumluluğundan söz edebilmek için senette gerçekten bir borç üstlenip üstlenmedikleri önem taşıyor. Yalnızca aile büyüğü olarak törene katılmak veya senede tanıklık etmek, tek başına ödeme yükümlülüğü doğurmuyor.
Evi Terk Eden veya Boşanmada Kusurlu Olan Kadın Mehir Alabilir mi?
Haber Karesi: Toplumda ‘Kadın evi terk ederse mehir hakkını kaybeder’ şeklinde bir düşünce var. Bu doğru mu?
Av. Tolga Çelik: Hayır, böyle genel ve kesin bir kural bulunmuyor. Mehir alacağı ile boşanma davasındaki kusur değerlendirmesi birbirinden farklı hukuki konular.
Örneğin kadının boşanma davasında kusurlu bulunması, geçerli bir mehir taahhüdünden doğan alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Çünkü mehir alacağı kural olarak sözleşmeden kaynaklanır.
Bununla birlikte bağışlamadan dönmeye ilişkin Türk Borçlar Kanunu hükümleri ve senette yer alan geçerli şartlar somut olayda önem taşıyabilir. Dolayısıyla bir eşin evden ayrılmış olması veya boşanmaya neden olan olaylarda kusurlu görülmesi tek başına yeterli değil.
Burada boşanmanın nedeninden ziyade mehir senedinin kapsamı, taahhüdün geçerliliği, ödeme şartları ve borcu sona erdiren bir durumun bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
Mehir Alacağı ile Düğün Takıları Aynı Hak Değildir
Haber Karesi: Mehir senedinde 200 gram altın yazıyor, ancak düğünde kadına ayrıca bilezikler ve çeyrek altınlar takılıyor. Kadın hem mehir altınlarını hem de düğün takılarını talep edebilir mi?
Av. Tolga Çelik: Mehir alacağı ile düğünde takılan ziynet eşyalarından doğan alacak her zaman aynı hukuki sebebe dayanmıyor.
Mehir, taraflar arasında yapılan bir taahhütten kaynaklanabiliyor. Düğün takılarının aidiyeti ise takının niteliği, kime takıldığı, tarafların anlaşması ve ispatlanan örf ve âdet gibi hususlara göre belirleniyor.
Örneğin kadına düğünde verilen bileziklerin aynı zamanda mehir senedindeki altın borcunun ifası amacıyla teslim edildiği ispatlanırsa bu durum hesaplamada dikkate alınır. Çünkü aynı altınlar nedeniyle iki kez ödeme yapılması söz konusu olamaz.
Buna karşılık mehir senedinde ayrıca vaat edilen ve hiç teslim edilmeyen altınlar mevcutsa, bunların düğünde hediye olarak verilen diğer ziynetlerden ayrı değerlendirilmesi gerekebilir.
Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 9 Haziran 2026 tarihli, 2026/1518 Esas ve 2026/6280 Karar sayılı ilamında mehir alacağı ile düğünde takılan diğer ziynetler ayrı ayrı ele alındı. Yargıtay, ileri sürülen mehir talebi hakkında da açıkça hüküm kurulması gerektiğini belirterek eksik incelemeye dayanan kararı bozdu.
Mehir Senedinde Altın Yerine Ev Yazılmışsa Ne Olur?
Haber Karesi: Bazı ailelerde kadına mehir olarak ev veya arsa verileceği söyleniyor. Bu tür taahhütlerin de hukuki geçerliliği var mı?
Av. Tolga Çelik: Mehir olarak yalnızca altın veya para değil, taşınmaz da vaat edilebilir. Ancak burada ciddi bir şekil şartı bulunuyor.
Türk Borçlar Kanunu’nun 288. maddesine göre taşınmazın bağışlanmasına ilişkin sözleşmenin resmî şekilde yapılması gerekiyor. Bu nedenle adi yazılı bir mehir senedinde ‘Geline bir daire verilecektir’ yazılması, tek başına geçerli bir taşınmaz bağışlama taahhüdü oluşturmayabilir.
Özellikle ev veya arsa verilmesine ilişkin anlaşmalarda taşınmazın açıkça belirlenmesi ve kanunun öngördüğü resmî şekle uyulması önem taşıyor.
Burada altın için geçerli olan şekil şartıyla taşınmaz için geçerli olan şekil şartını birbirine karıştırmamak gerekiyor. Aynı başlık altında düzenlenmiş olsalar bile bu taahhütler farklı hukuki sonuçlar doğurabiliyor.
Boşanma Gerçekleşmeden Mehir Alacağı İstenebilir mi?
Haber Karesi: Kadının mehir alacağını talep edebilmesi için mutlaka boşanma davasının sonuçlanması mı gerekiyor?
Av. Tolga Çelik: Bu sorunun yanıtı mehir senedindeki ödeme şartına bağlı.
Uygulamada iki kavramla karşılaşıyoruz. Bunlardan ilki, hemen verilmesi kararlaştırılan ‘mehr-i muaccel’; diğeri ise ödenmesi ileri bir tarihe bırakılan ‘mehr-i müeccel’.
Örneğin evlilik sırasında derhâl verilmesi gereken bir altın borcu yerine getirilmemişse, şartları oluştuğunda evlilik devam ederken de talep edilebilir. Buna karşılık ödeme açıkça boşanma veya ölüm şartına bağlanmışsa, kural olarak bu şartın gerçekleşmesi önem taşıyor.
Bu nedenle mehir senedine ilişkin uyuşmazlıklarda yalnızca tarafların boşanıp boşanmadığına bakmak yeterli değil. Alacağın ne zaman muaccel hâle geldiği, dava açılabilecek zaman ve talebin hukuki niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanmada Mehir Alacağından Vazgeçilmiş Sayılır mı?
Haber Karesi: Anlaşmalı boşanma protokollerinde sıklıkla ‘Tarafların birbirlerinden hiçbir alacağı kalmamıştır’ ifadesi kullanılıyor. Bu ifade mehir alacağını da ortadan kaldırabilir mi?
Av. Tolga Çelik: Anlaşmalı boşanma protokollerinde kullanılan ifadeler sonradan ciddi uyuşmazlıklara neden olabiliyor. Özellikle mehir ve ziynet alacakları yönünden tarafların neyi kararlaştırdıklarının açık olması gerekiyor.
Örneğin protokolde yalnızca maddi ve manevi tazminat taleplerinden vazgeçildiği yazıyorsa bunun mehir alacağını da kapsadığı kendiliğinden kabul edilemez.
Buna karşılık mehir senedinden doğan haklardan açıkça vazgeçildiğinin belirtilmesi veya tarafların tüm malvarlığı alacaklarını kapsayan bir anlaşma yapması farklı sonuçlar doğurabilir.
Dolayısıyla boşanma protokolünün tamamı, kullanılan ifadeler ve tarafların gerçek iradeleri önem taşıyor. Mehir alacağına ilişkin düzenlemenin açık biçimde yapılması, ileride aynı konuda yeni bir uyuşmazlık yaşanmasını önleyebilir.
Mehir Senedindeki Altınlar Yıllar Sonra da İstenebilir mi?
Haber Karesi: Peki mehir senedi 10 veya 15 yıl önce düzenlenmişse kadın artık bu altınları isteyemez mi?
Av. Tolga Çelik: Senedin eski tarihli olması tek başına alacağın sona erdiği anlamına gelmiyor. Burada zamanaşımının ne zaman başladığı ve hangi dönemlerde işlemediği önem taşıyor.
Mehir alacağı bakımından kural olarak genel on yıllık zamanaşımı süresi gündeme geliyor. Ancak Türk Borçlar Kanunu’nun 153. maddesi uyarınca eşlerin birbirlerinden olan alacaklarında evlilik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemiyor.
Bu nedenle örneğin 2010 yılında düzenlenmiş bir mehir senedinin 2026 yılında hâlâ ileri sürülebilmesi mümkün olabilir. Ancak bu sonuç her dosya için kendiliğinden geçerli değil. Alacağın niteliği, ödeme şartı, evliliğin sona erdiği tarih ve zamanaşımına ilişkin diğer olguların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Eşin Vefat Etmesi Mehir Borcunu Ortadan Kaldırır mı?
Haber Karesi: Son olarak, erkek eş vefat ederse mehir senedinde yazılı altınlar ne olacak? Kadın bu alacağını mirasçılardan isteyebilir mi?
Av. Tolga Çelik: Eşin vefat etmesi geçerli bir mehir borcunu her durumda ortadan kaldırmaz. Mehir alacağı terekeye ilişkin bir borç niteliği taşıyorsa miras hukuku hükümleri çerçevesinde talep edilmesi mümkün olabilir.
Burada senedin ölüm hâlinde ödeme öngörüp öngörmediği, borcun daha önce ifa edilip edilmediği ve mirasçıların hukuki durumları önem taşıyor. Mirasın reddi gibi durumlar da sorumluluğu etkileyebilir.
Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 26 Mart 2025 tarihli, 2023/8876 Esas ve 2025/3113 Karar sayılı ilamında, eşin ölümünden sonra mirasçılara yöneltilen mehir senedine dayalı eşya ve ziynet talepleri incelendi. Yargıtay, senette ismi ve imzası bulunan tanıkların dinlenmemesi ve teslim olgusuna ilişkin eksik inceleme yapılmasını bozma nedeni olarak değerlendirdi.
Bu karar, mehir senedinin yalnızca boşanma davalarında değil, ölüm sonrasında ortaya çıkan malvarlığı uyuşmazlıklarında da hukuki önem taşıyabileceğini gösteriyor.
Mehir Senedinde Belirleyici Olan Yazılı Taahhüdün İçeriğidir
Haber Karesi: Mehir senedi konusunda hak kaybı yaşanmaması için son olarak neler söylemek istersiniz?
Av. Tolga Çelik: Öncelikle mehir senedinin yalnızca geleneksel veya dinî bir belge olduğu düşüncesinin her durumda doğru olmadığını belirtmek gerekiyor. Türk hukukunda geçerli şekilde düzenlenmiş bir mehir taahhüdü, taraflar bakımından hukuki sonuçlar doğurabilir.
Özellikle mehir senedinde hangi malın verileceğinin, miktarının, ödeme zamanının ve borcu üstlenen kişinin açıkça belirtilmesi önemli. Altınlar teslim edilmişse bu teslimin belgelenmesi, teslim edilmemişse de taahhüdün içeriğinin korunması uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilir.
Yargıtay’ın 2025 ve 2026 yıllarında verdiği kararlar, mehir senetlerinde yalnızca imzanın değil, ödeme şartlarının, teslim olgusunun ve tarafların sözleşmedeki iradelerinin de önem taşıdığını gösteriyor.
Unutulmamalıdır ki mehir alacağı ile boşanma tazminatı, nafaka, mal paylaşımı ve düğün takıları hukuken farklı taleplerdir. Her birinin dayandığı hukuki sebep ve ispat kuralları farklı olabilir. Bu nedenle mehir senedinden kaynaklanan uyuşmazlıkların somut olayın özelliklerine ve güncel yargı kararlarına göre ele alınması gerekiyor.
Haber Karesi: Tolga Bey, mehir senetlerinin hukuki geçerliliği ve Yargıtay’ın güncel kararlarına ilişkin açıklamalarınız için teşekkür ederiz.
Av. Tolga Çelik: Ben teşekkür ederim. Toplumda yaygın olarak uygulanan ancak hukuki sonuçları yeterince bilinmeyen konuların doğru anlaşılmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Bütün okurlarınıza huzurlu günler diliyorum.
GÜNDEM
22 Kasım 2026GÜNDEM
22 Kasım 2026GÜNDEM
22 Kasım 2026GÜNDEM
22 Kasım 2026SPOR
22 Kasım 2026GÜNDEM
22 Kasım 2026SPOR
22 Kasım 2026
1
Trump’tan seçim sonrası ilk mülakat
7977 kez okundu
2
Avusturya başbakanı Sebastian Kurz ile ilgili bilinmeyenler
4814 kez okundu
3
Joe Biden 6 aylık hedeflerini açıkladı. Senato buz gibi…
3082 kez okundu
4
Putin’den Ermenistan’ı yıkan açıklama: Karabağ Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçasıdır!
1923 kez okundu
5
Kıvanç Tatlıtuğ’dan evliliğine dair çok çarpıcı röportaj.
1907 kez okundu